Hommel
Geschiedenis
We kennen de hommel ook onder namen als epinet, spinet of pinet (vanuit uit het Franse épinette) of vlier, blokviool, kloonviool, krabkas, frontmandoline… Men vermoedt dat het instrument ontstond in de late middeleeuwen, wellicht eerder in het noorden van Europa. In het begin van de 17de eeuw was het zeker reeds in onze contreien bekend. Het Gemeentemuseum te Den Haag pronkt met een Hollands exemplaar uit 1608. In Vlaanderen stamt het oudste bekende exemplaar uit het midden van de 17de eeuw. Het kwam uit Boezinge bij Ieper en overleefde de Eerste Wereldoorlog niet. Gelukkig ligt een eerder gebouwde, anderhalf meter lange, exacte kopie sinds 1908 in het Brusselse Muziekinstrumentenmuseum (mim).Wellicht zijn er slechts een dozijn Vlaamse en nog minder Waalse instrumenten (vooral in Henegouwen) van vóór 1900 bewaard gebleven.
De hommel speelde in het openbare muziekleven slechts een heel bescheiden rol, maar won aan populariteit tijdens de WO I, waar hij in de loopgraven nagebouwd werd.
Tot begin de jaren 1930 zou die populariteit gestaag toenemen, op café, bij danspartijen en in de huiskring. Uit die periode zijn er talloze instrumenten, van heel divers pluimage, bewaard gebleven. De meeste waren diatonisch, waarbij de melodiesnaren tegen de frets aangedrukt worden met een stokje in de linkerhand, terwijl de snaren betokkeld worden met een plectrum in de rechterhand. De begeleidingssnaren vormen een akkoord of zijn gelijkgestemd met de melodiesnaren. Dikwijls bleven ze ook ongestemd, en dienden ze alleen een ritmische rol te spelen.
In de tachtiger jaren ontwikkelden enkele jonge spelers een totaal nieuw hommelmodel met twee melodiesnaren, waarvan de ene over een diatonische reeks frets loopt en de andere over een chormatische. Hier worden de snaren ingedrukt met de vingers, wat genuanceerder en virtuozer spel mogelijk maakt.
Bron: Wim Bosmans
naar boven
De hommel binnen Westel(folk)
Hommelbedrijvigheid in Westerlo (vroeger)
In de streek van Westerlo gonsde het in de jaren twintig van de hommelbedrijvigheid. Zo bouwde Vincentius Geyskens uit het buurdorp Testelt tientallen hommels die hij, per fiets, aan de man bracht in de wijde omgeving. Zijn instrumenten werden dan ook wel eens 'sentemuziek' genoemd, naar de voornaam van de bouwer. Bron: Ritteke Demeulenaere
Hommelbedrijvigheid in Westerlo (nu)
In de streek van Westerlo gonst het sinds een paar jaar terug van de hommelbedrijvigheid. Dit in de vorm van cursussen ingericht door Westelfolk.
De hommel is altijd een bescheiden instrument geweest. Je kunt er zelfs zonder muzikale scholing zeer snel een melodietje op spelen. Enkele lessen volstaan al om de beginselen van het traditionele hommelspel onder de knie te krijgen.
Ook het bouwen van een simpele hommel is niet zo heel moeilijk.Op enkele dagen tijd heb je al een behoorlijk en bespeelbaar instrument. Daarom organiseren wij sinds enkele jaren in samenwerking met de Westelse hommelbouwer, Willy Vermaelen, een cursus hommelbouw. Iedere cursist krijgt een bouwpakket en kan aan de hand van een gedetailleerd plan zijn eigen hommel maken. Uiteraard helpen we elkaar wat uit de nood indien nodig en staat Willy altijd klaar met raad en daad. Zo zijn er ondertussen al een 15tal diatonische sol en re hommels gebouwd. |
 Willy tijdens de cursus hommelbouw
|
Ritteke aan het lesgeven
|
Het natuurlijke gevolg van een hommel te bouwen is dat je er op moet leren spelen natuurlijk. Daar komt Ritteke Demeulenaere ons bij uit de nood helpen. In enkele lessen legt zij de geheimen van het hommel spelen uit.
Zo kan je thuis op je eentje gaan oefenen. Maar als je liever in groep speelt dan kan je nog steeds bij Westelfolk terecht. Een paar keer per maand komen onze hommelaars bijeen om te oefenen en samen te spelen.
Als je er dan nog niet genoeg van krijgt, wat we ten zeerste hopen, ben je altijd welkom op onze samenspeelsessies en op onze optredens. Zo krijgen we een mooie klank. |
naar boven
Cursussen
Zoals al vermeld organiseert Westelfolk op geregelde tijdstippen cursussen hommelbouw en hommelspel. Minstens één keer per maand komen ook verschillende hommelaars ergens in Westerlo samen om te spelen, te leren en te genieten.
Interesse in een cursus of om mee te komen spelen? Geef ons een seintje

Resultaten van de laatste cursus
|
Hommelbouw
In het cursusjaar 2010 - 2011 zal er geen nieuwe cursus starten aangezien we een draailier gaan bouwen
De bedoeling is dat iedere cursist aan de hand van een plannetje en onder begeleiding van een bekwame instrumentenbouwer, op het einde van de cursus een bespeelbaar instrument gemaakt heeft. Bijna alles (op maat gezaagd hout, snaren, klein materiaal ) wordt door Westelfolk voorzien.
Als er een nieuwe cursus start wordt dit op tijd aangekondigd
Hommelspel
Nieuwe cursus
Er kan vanaf nu ingeschreven worden voor de cursussen hommelspel. Deze cursussen omvatten 3 zaterdagen. De cursus zal in november 2010 van start gaan. Je kan je inschrijven voor de beginners of de gevorderden cursus.
Er kunnen hommels gehuurd worden om de cursussen te volgen.
Lesgever: Ritteke Demeulenaere
Interesse? Stuur ons een mailtje of geef een belletje
Hommel samenspel
Vanuit de vorige cursus hommel is een groep gegroeid die regelmatig samenkomt om samen muziek te maken. Zij oefenen op maandagavond, om de twee weken in Taverne Tramhalt, Grote Markt, Westerlo vanaf 20.00 u.
Als beginnende hommelspeler, of als je wenst kennis te maken met het instrument, is dat de ideale gelegenheid om vragen te stellen, uit te proberen, de zalige klanken te horen,…
naar boven
Hommel links
Interessante pagina's over de hommel
naar boven
|